EMDR

EMDR (bij traumaverwerking, angsten en fobieën)

De afkorting EMDR staat Eye Movement Desensitization and Reprocessing, ook wel
de Power therapy genoemd.

Het is vooral een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van
een schokkende ervaring, bijvoorbeeld een ernstig verkeersongeval of een
geweldsmisdrijf. Men spreekt dan wel van een “trauma”. EMDR is een redelijk
nieuwe therapievorm. De bron van de methode lag in Amerika in 1989, in 1994 in
Nederland geïntroduceerd en sinds 2000 wordt er ook mee gewerkt met kinderen en
jong volwassenen.

Wanneer EMDR?

Bepaalde gebeurtenissen kunnen diep ingrijpen in het leven van mensen. Een groot
deel van de mensen “verwerken”deze ervaringen op eigen kracht. Bij anderen
ontwikkelen zich psychische klachten. Hierbij gaat het vooral om zich opdringende
herinneringen aan de traumatische gebeurtenis, waaronder angstwekkende beelden
(herbelevingen, flashbacks), nachtmerries en het ontwijken van situaties. Men
spreekt dan van een post traumatische stress-stoornis (PTSS).

EMDR is bedoeld voor de behandeling van mensen met PTSS en andere
angstklachten die in relatie kunnen staan met een trauma. Wat wel belangrijk is, is
dat de klachten zijn ontstaan als direct gevolg van een concrete, akelige gebeurtenis
en waarbij het denken aan deze gebeurtenis nog steeds een emotionele reactie
oproept.

Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan of EMDR echt werkt. Uit de resultaten
blijkt dat cliënten goed op EMDR reageren. Als het gaat om een trauma na een
eenmalige ingrijpende gebeurtenis, dan zijn mensen vaak al na drie tot vier sessies
in staat om de normale bezigheden weer op pakken.

Voor je begint met EMDR therapie zal er uitgebreid aandacht worden besteed aan de
oorzaak en achtergronden van de klachten. Daarnaast wordt er gekeken naar een
aantal individuele kenmerken waaronder de persoonlijke draagkracht en de last die
men van de klachten heeft. Daarna zal blijken of een gerichte traumabehandeling op
dat moment noodzakelijk of nodig is, en of daarvoor EMDR kan worden gebruikt.

Hoe werkt EMDR?

De therapeut zal de cliënt vragen aan de gebeurtenis terug te denken compleet met
de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. Eerst gebeurt dit om meer
informatie over de traumatische beleving te krijgen. Daarna zal de therapeut vragen
om de gebeurtenis opnieuw voor de geest te halen. Maar nu gebeurt dit in
combinatie met een afleidende beweging. Dit kan zijn series van oogbewegingen
d.m.v. handbewegingen van de therapeut óf het op hebben van een hoofdtelefoon
met piepjes die van oor naar oor gaan. Beide methoden hebben dezelfde uitwerking.

De therapeut zal vragen de aandacht hierop te richten. Dan vraagt deze de cliënt wat
er in gedachten naar boven komt. De EMDR procedure brengt vaak een stroom van
gedachten en beelden op gang, maar ook gevoelens en lichamelijke
gewaarwordingen. Het wordt steeds makkelijker aan de oorspronkelijke gebeurtenis
terug te denken. In veel gevallen veranderen ook de herinneringen zelf en worden ze
bijvoorbeeld waziger of kleiner. Maar het kan ook zijn dat minder onprettige
onderdelen van dezelfde situatie naar voren komen. Een andere mogelijkheid is dat
er spontaan nieuwe gedachten of inzichten ontstaan die een andere, minder
bedreigende, betekenis aan de gebeurtenis geven. Deze effecten dragen ertoe bij
dat de schokkende ervaring steeds meer een plek krijgt in de levensgeschiedenis
van de persoon. De emotionele lading gaat er af.

Na afloop van een EMDR therapie kan de stroom gedachten of beelden nog even
doorwerken. Dat is goed. Het is een geruststelling om te weten dat dit meestal niet
langer dan drie dagen duurt. Daarna is er als het ware een nieuw evenwicht
ontstaan. Het is aan te raden een dagboek bij te houden om op te schrijven wat er
naar boven komt, eventueel in dromen. Deze dingen kunnen dan in een volgende
sessie besproken worden. Wat ook een mogelijkheid is, is dat er een tijdelijke
vermoeidheid optreedt.

Hoe EMDR nou precies werkt is nog niet helemaal duidelijk. Er zou een verband
kunnen zijn met de snelle oogbewegingen die in je REM-slaap maakt (Rapid Eye
Movement : de snelle oogbewegingen die je ook maakt tijdens je slaap als je
droomt). Toekomstig onderzoek zal moeten verklaren of dat echt zo is.

EMDR en traumatische verliesverwerking

Een groot probleem voor de nabestaande is vaak dat de prettige herinneringen aan
de overleden persoon worden overschaduwd door vervelende herinneringen,
gevoelens van angst, schuld en boosheid. Als EMDR op een juiste manier wordt
toegepast krijgt de nabestaande weer meer dierbare herinneringen.

EMDR kan niet helpen het verdriet te verminderen. Verdriet is een normale
menselijke emotie. Als wij niet zouden kunnen liefhebben zouden wij ook geen
verdriet kunnen ervaren. Het verminderen van het verdriet is dan ook niet het doel
van de toepassing van EMDR. Als schuldgevoelens of gevoelens van angst toch
overheersend aanwezig blijven na het bespreken van deze gevoelens, kan EMDR
worden toegepast.

Ieder mens reageert anders na het verlies van een dierbare. Sommige mensen
hebben het gevoel dat ze sterk moeten blijven. Vaak komt daarbij dat de mensen
denken dat ze gek worden als ze hun verdriet toelaten. In dit geval kan EMDR
helpen de mensen het verdriet te laten ervaren en te merken dat ze niet gek worden.

De verwerking van verlies wordt ook vaak gehinderd door vreselijke
schuldgevoelens. Mensen kunnen denken dat ze dingen niet goed hebben gedaan,
of ze denken dat ze de overledene te weinig aandacht hebben gegeven. Een
schuldgevoel dat alles overheerst kan het leven verder tot een hel maken. Tijdens de
behandeling kan het verschil tussen aanvaarding van de feiten en extreme
schuldgevoelens worden besproken.

EMDR kan dus een ondersteunende rol in de verwerking van verlies hebben. EMDR
staat naast aanvulling andere nuttige therapeutische methodes bij verliesverwerking
zoals b.v. schrijfopdrachten en andere afscheidsrituelen.

EMDR-sessie(s) (1-5) worden altijd opgevolgd door een evaluatiesessie.